Theo em thì thuyền buồm có thể di chuyển ngược hướng gió nhưng nó chỉ di chuyển lệnh với hướng gió một góc nhất định nhỏ hơn 90 độ. Muốn di chuyển với góc lệch lớn hơn thì chúng ta cần một hệ thống nhiều buồm trong đó có các buồm phụ xếp so le để điều chình hay lái hướng gió điều này sẽ làm cho con thuyền cồng kềnh hơn.
Muốn hiểu vấn đề, chúng ta hãy tìm hiểu lực gió
tác dụng lên buồm như thế nào. Nhiều người nghĩ rằng, cánh buồm được
đẩy theo chiều gió thổi, nhưng thực tế không phải vậy: Dù gió có thổi
theo hướng nào thì nó cũng chỉ đẩy buồm theo phương thẳng góc với mặt
phẳng của buồm mà thôi!
 |
| Hình 1. |
Trong
hình 1, đường thẳng AB biểu
diễn cánh buồm. R là lực đẩy của gió tác dụng vào cánh buồm. Ta phân
tích lực R thành 2 phần, gồm lực Q vuông góc với cánh buồm và lực P
hướng dọc theo nó. Vì sự ma sát của gió với cánh buồm là không đáng kể,
nên lực P chỉ trượt qua chứ không tác dụng gì tới buồm.
Chỉ có lực Q đẩy cánh buồm theo hướng vuông góc với mặt buồm.Nếu hiểu được vấn đề trên, bạn cũng có thể hiểu tại sao thuyền buồm có thể đi ngược một góc nhọn với chiều gió.
 |
| Hình 2. |
Giả sử đoạn thẳng KK biểu diễn chiều dài của
thuyền. Đường thẳng AB biểu diễn cánh buồm. Người ta hướng cánh buồm
sao cho mặt phẳng của nó chia đôi góc giữa phương của lòng thuyền và
phương của gió. Bây giờ, bạn hãy theo dõi biểu đồ phân tích lực ở
hình 2, trong đó Q là áp lực của gió tác dụng lên cánh buồm.
Như đã phân tích ở hình 1, Q phải vuông góc với
cánh buồm. Lực Q lại có thể được chia thành lực S dọc theo mũi thuyền
và lực R vuông góc với chiều dài thuyền. Vì chuyển động của thuyền theo
hướng R bị nước cản lại rất mạnh (thuyền buồm thường có lòng rất sâu),
nên lực R hoàn toàn bị lực cản của nước cân bằng. Do đó, chỉ có S là
 |
| Hình 3. |
lực hướng tới phía trước, giúp thuyền chuyển động ngược một góc nhỏ với chiều gió.
Thực tế
(hình 3), để đưa thuyền từ điểm A đến điểm B, ngược chiều gió, người ta phải hướng thuyền buồm đi theo đường zic zac