Tàu sau một thời gian vận hành thì có nhiều dạng hư hỏng. Một trong số đó là "nứt" kết cấu, nhiều thì toàn bộ mặt cắt tại vị trí nào đó. Và cũng có nhiều phương pháp sửa chữa dạng này phải không các bác?

Lấy một ví dụ đơn giản là tàu của chúng ta bị nứt cục bộ tại một vị trí nào đó, chiều dài vết nứt không lớn, mình có thể sửa chữa bằng cách hàn vết nứt. Vấn đề thật đơn giản nếu như công việc của chúng ta chỉ việc hàn lại là xong, tuy nhiên khi hàn thì chúng ta phải ngàm cứng chi tiết lại, do đó trong quá trình hàn xảy ra ứng suất kéo cả hai chiều ngang và dọc. Câu hỏi của em nhờ các bác giúp đỡ đó là làm thế nào để giảm hoặc hạn chế tối đa hai ứng suất này? Và các bác có thể giải thích cơ chế làm việc của từng phương pháp không ạ?

Các bác trao đổi nha! Cám ơn các bác nhiều!

Các pro đâu hết rùi .Trả lời đi chứ.
Nhân tiện cho hỏi các pro là khai triển cái két ở mạn tàu như thế nào nhỉ?

Nếu chỉ hàn vết nứt lại một cách đơn giản như bạn trên nói thì sửa chữa vết nứt là quá dễ dàng. Tuy nhiên, làm như thế thì thật quá nguy hiểm vì các vết nứt sâu vẫn còn tồn tại ở trong kim loại, mà không nhìn thấy được từ bên ngoài, không loại trừ được hết đường nứt này thì chỉ sau một thời gian dưới sự rung động của kết cấu vết nứt sẽ lại phát triển thêm.
PS: Mình không hiểu ý bạn nói là ngàm cứng chi tiết khi hàn là như thế nào?

Đúng như bạn nói, thông thường người ta sợ nhất là vết nứt sâu. Nhưng với các phương pháp kiểm tra NDT mình cho là người ta dễ dàng xác định được chiều sâu vết nứt để đưa ra phương án khắc phục.

Tuy nhiên, trong câu hỏi của mình không thiên về vấn đề đó. Điều mình muốn tham khảo ý kiến mọi người, đó là khi người ta lựa chọn giải pháp hàn vết nứt thì xảy ra hiện tượng biến dạng do nhiệt. Kết cấu được giữ chặt lại cho dễ hàn (ngàm) do đó ứng suất sẽ xảy ra theo 2 chiều, 1 là vuông góc với chiều dài đường hàn; vuông góc với chiều dọc đường hàn chính vì thế em hỏi các bác là ngoài thực tế sản xuất người ta làm cách nào để giảm hai ứng suất này?

Ý em là thế, xin ý kiến các bác nha!

Nức- Xử lý vết nức.
Hề hế ..Các hạ chạm vào niềm đam mê ngày nào của tại hạ rồi !
Tại hạ từng trải qua dư trăm trận về việc này, thắng cũng lắm mà bại củng nhiều.
Xử lý vết nức của cơ cấu máy khó hơn so với nức kết cấu võ. Kết cấu võ khó xử lý nhất là phần liên kết giửa Rudder horn và side shell.
Tại hạ trình bày các sách lượt (chung) về Xử lý vết nức kết cấu võ.
Hạ sách : Hàn lại vết nức.
Trung sách : Thay tấm thép tại vị trí nức ( insert) bằng tấm thép có chiều dày dày hơn và mác thép (grade) cao hơn.
Thượng sách :Như trung sách cộng với việc hoán cải (modify) chi tiết của kết cấu mà ta xác định là nó là nguyên nhân gây nức.
Trở lại câu hỏi của các hạ.
Tại hạ cho rằng các hạ có lẻ giỏi về lý thuyết, còn kiến thức thực tế thì ( xin lỗi) còn ít.
* " Kết cấu được giữ chặt lại cho dễ hàn (ngàm) " : Vết nức được xử lí trước khi hàn ( tạo rãnh để hàn bằng cách mài cho hết vết nức chẳng hạn) thật ra o cần phải ngàm, các kết cấu xung quanh hay các đường hàn gần đó ...đủ giữ chặt vị trí để hàn rồi.
* " ứng suất sẽ xảy ra theo 2 chiều, 1 là vuông góc với chiều dài đường hàn; vuông góc với chiều dọc đường hàn " : Không hiểu các hạ nói gì , có lẻ các hạ định nói là " 1 là vuông góc... 2 là nức theo chiều dài đường hàn " chăng ?.
Thực tế nức theo chiều dài đường hàn là chính, còn nức vuông góc thì tại hạ chưa hề thấy nên o có ý kiến ý cò gì ( nức vuông góc dể xãy ra khi dùng que hàn hay quy trình hàn o đúng ).

Tại hạ đóng góp vài chiêu thức quê mùa để tránh bớt nức dọc đường hàn ( dĩ nhiên o phải chỉ có bi nhiêu, còn nhiều chiêu mà tại hạ ..chưa học ).
1. Tuân thủ thứ tự hàn : hàn từ trong ra ( tức là hàn ở giửa trước ), không hàn chỉ theo 1 chiều mà hàn kiểu zic-zac ( hàn tới rồi hàn lui ).
2. Tuyệt chiêu : Xử dụng " stop hole ". Trước khi mài vết nức để hàn nên khoan ( khoét ) ở mổi đầu vết nức một lỗ nhỏ có đường kính cỡ 15mm ( tùy chiều dày tấm thép bị nức) lỗ này cách vết nức ( theo chiều dọc vết nức) khoảng 15 mm. Khi mài hết vết nức thì tiếp tục mài đến khi đụng lỗ. Sau khi chuẩn bị mép xong như vậy thì .. hàn.
Có lẽ nhờ các hạ dùng lý thuyết để giải thích dùm để hiểu vì sao giang hồ hay dùng chiêu này.
3. Vài thứ hỗ trợ như : Chuẩn bị mép hàn đúng quy cách. Gia nhiệt trước và sau khi hàn. Mép hàn khô ráo,o hàn trong ..mưa.Kết hợp NDT vào giửa giai đoạn hàn...

Hề hế đi ngủ thui. Mai còn phải đi cày, vất vả lém, khi khác bàn tiếp.

Cám ơn ý kiến đóng góp, chỉ bảo của bác Đông Tà.

Có thể nói quy trình của bác là tốt nhất cho việc sửa chữa kết cấu bi nứt bằng phương pháp hàn rồi. Tuy nhiên nếu bác rành thì có thể điều chỉnh chế độ làm việc phù hợp cho máy hàn và yêu cầu vết nứt thì không còn gì phải bàn nữa.

Em cũng có một ý kiến về chỗ "Stop hole" của bác tí. Sở dĩ người ta phải dò vị trí điểm đầu và cuối của vết nứt sau đó khoan lỗ bởi vì để tránh vết nứt tiếp tục nứt kéo dài hơn mà thôi. Với những vết nứt kích thước trong chừng mực có thể người ta mới khoan lỗ có đường kính đó thôi, chứ người ta tính toán để trặn lại đường tiến của vết nứt đó mà. Công việc tiếp theo mới đi hàn vết nứt bị khống chế đó chứ.

Ý em không phải là hướng nứt theo chiều nào của đường hàn (bác hiểu nhầm ý em tí thôi). Nhưng trong phần trả lời bác có nhắc tới việc chuẩn bị hỗ trợ đó là gia nhiệt trước và sau khi hàn. Đó là cái em muốn hỏi đấy ạ. Tại sao người ta lại phải gia nhiệt, gia nhiệt những chỗ nào ạ bác. Có một số chỗ người ta lại không nung nóng, ngược lại người ta lại phải làm lạnh. Và với kiến thức của bác có thể giúp em trả lời người ta cũng làm lạnh những chỗ nào xung quanh vết nứt không ạ?

Cám ơn bác thật nhiều!

Hề hế .. cùng nhau tiếp tục nhé.
1) Stop hole : Tại hạ đồng ý với các hạ, cái này nhằm ngăn chặn vết nức tiếp tục kéo dài hay nói văn chương hơn là nhằm triệt tiêu ứng suất dư còn tồn tại.
2) " Có một số chỗ người ta lại không nung nóng, ngược lại người ta lại phải làm lạnh " . Tại hạ thực sự ngạc nhiên về chiêu thức này đấy.
Thực tình tại hạ chưa hề thấy và nghe nói về chiêu thức này. Ngay cả 2 cuốn bí kíp thượng thặng nói về hàn là AWS và ASME cũng o thấy nhắc chiêu thức này.
Có thể đây chỉ là truyền thuyết hay lời đồn đại mà thôi.
Liên quang đến vấn đề " lạnh " có thể thêm 1 chiêu nửa trong vấn đề hổ trợ là : Tự xuất ngân lượng mua vài lon trà bí đao lạnh ,bố trí gần bác thợ hàn để bác lấy khí thế ! ( Nhiều khi tất cả các công việc như chuẩn bị, qui trình, thứ tự đều đúng cả, nhưng bác thợ hàn nhà ta kém khí thế thì nức vẫn là .. nức ).

Vấn đề " làm lạnh " có thể hiểu ở cơ chế "gia nhiệt sau khi hàn :PWHT " điều này đả gây nên nhầm lẫn - Tại hạ sẽ trình bày sau-.
3 ) Gia nhiệt trước và sau khi hàn :
Mục đích của 2 công việc này trong vấn đề xử lí vết nức nhằm tránh tạo ứng suất trong qúa trình hàn và khử ứng suất dư sau khi hàn.
Tuy nhiên còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố để quyết định việc gia nhiệt .
Tại hạ cũng từng trình bày đề tài này và củng trong chuyên mục này, nay xin nói lại.

Hề hế.. Do trình độ di tính có hạn nên phải đăng đàn lần nửa, xin lỗi vậy.
Gia nhiệt trước và sau khi hàn.

Thông thường thép dùng cho võ tàu ở 2 loại : 1 ) Thép thường: A,B,D,E
2)Thép cường độ cao :AH32, ..., EH 36.

I ) Gia nhiệt trước khi hàn :
1) Thép thường: * Hàn tay SMAW với que hàn khong phải loại " hydro thấp ".
theo chiều dày thép (th). th< 20 mm / nhiệt độ cần gia nhiệt (t) : t=0.
20< th<38 / t = 65.
38< th < 65 / t= 110.
65< th / t = 150.
* Hàn tay SMAW với que hàn " hydro thấp " hay các phương pháp hàn khác ( SAW,FCAW,GTAW .. ) : Không cần gia nhiệt.

2) Thép cường độ cao : * Hàn tay SMAW với que hàn " hydro thấp " hay các phương pháp hàn khác ( SAW,FCAW,GTAW .. ).
th< 20 mm / nhiệt độ cần gia nhiệt (t) : t=0.
20< th<38 / t = 10.
38< th < 65 / t= 65.
65< th / t = 110.
Trường hợp hàn bích lái với trục lái là hàn thép carbon với thép đúc thi tùy trường hợp nhưng gia nhiệt thường không quá 150 độ c.
* Cách gia nhiệt : hay dùng mỏ đèn khò như hỏa công nhưng đầu khò lớn hơn. gia nhiệt trên 2 tấm tôn dọc theo đường hàn ,phạm vi gia nhiệt : ít nhất la 75 mm tính từ đường hàn.
Kiểm soát nhiệt độ bằng súng bắn nhiệt hay " phấn nhiệt ".
( tài liệu : Tham khảo AWS ).

Phần Gia nhiệt sau khi hàn xin hẹn khi khác !!

Cám ơn thông tin bổ ích của bác. Ý của bác em đã hiểu và mong rằng bác cung cấp thêm thông tin chỗ gia nhiệt sau khi hàn.

Tuy nhiên về phương pháp sửa chữa các vết nứt thì em vẫn còn một vài thắc mắc muốn trao đổi cùng bác và cả nhà. Theo một số tài liệu thì để khắc phục vết nứt người ta có thể hàn, thay thế và dán lớp vải thủy tinh (cái này là thế nào bác nhỉ).

Còn phương án sửa chữa bằng phương pháp hàn thì để tránh tình trạng co ngót tự do trong quá trình hàn thì người ta tiến hành ngàm cứng lại tại các vị trí xung quanh vết nứt. Như vậy bản thân cụm chi tiết lúc này bị kéo. Để khắc phục chuyện này người ta tiến hành bằng cách tạo phản biến dạng (nghĩa là tạo ra ứng suất ban đầu ngược chiều với ứng suất nói trên) dưới hai hình thức: 1, là gia nhiệt; 2, là dùng nêm. Bác đồng ý với em là như thế không?

Mời các bác trao đổi rồi em hỏi thêm sau cho dứt điểm.

đọc một hồi mà không hiểu các Bác bàn cái gì cao siêu thế . nếu theo tôi thì cái mà Bác Hoang nêu ra là nứt kết cấu thì chách xử lý rất dễ
1, mài sâu vết nứt
2 khoan 2 lỗ ở 2 đầu vết nứt (chống ứng suất dư)
3 văng mặt trái đường hàn với khỏng cách là 25 - 30 cm/ thanh, thanh văng đặt chéo 45 độ với đường hàn độ dài của thanh văng tùy theo độ rộng của kết cấu
4 tiến hành hàn
5 kiểm tra đường hàn vết nứt
6 hàn bịt 2 lỗ khoan
còn cái mà Bác Hoang bảo là dán vải thủy tinh là composite . Theo tôi có thể chỗ đó chỉ cần kín không cần chịu lực hoặc kém chịu lực
đó la ý kiến của tôi . Mong các Bác xem và cho ra ý kiến tốt hơn

Mình muốn hỏi là vết nứt các bạn bàn đến nó nằm ở khu vực nào của thân tàu, và kích thước của nó như thế nào? Chứ nếu nó nằm trên vỏ tàu dài đến độ mà phải văng 2 3 cái văng, mỗi cái cách nhau 25 - 30 cm thì thay tôn được rồi.

@Xuan Tuan: Hình như bạn hiểu chưa đúng về bản chất của văng đường hàn.

[img][/img]các bác thử cách này chưa, thay vì mình hàn nhiệt thì mình dùng 1 loại keo 2 thành phần ( tên sp là ultrametal của hãng DIAMANT ĐỨC) để mình "hàn lạnh"
cái này mình trét như trét matit , đây là một số thông số kỹ thuật của nó :Chịu tác động cơ học và hóa học
Tính năng giống như kim lọai:Có thể gia công giũa, đánh bóng,
phay, tiện. doa, khoan bắt vít...
Đặc tính tương tư kim lọai đạt được nhờ việc sử dụng tới 90% bồn
nền kim lọai để đạt được sự hài hòa với kim lọai gôc cần sửa, với
bề mặt và độ bóng hòan hảo.
Không co ngót, đặc biệt sử dụng được cho vùng khuyết tật lớn
Thời gian trộn lâu, lưu hóa nhanh
Tính năng cơ học cao

Material Selection Criteria
ultrametal là nhựa polymer hai thành phần (nhựa-TP A và chất làm
cứng-TP B) được đóng gói với khối lượng chính xác để sẵn sàng pha
trộn. Không cần cân hay dụng cụ đo lường . Lựa chọn vật liệu tùy theo
lọai vật liệu cần sửa: thép, gang, gốm... và độ nhớt (lỏng hay vữa)

ah , các bạn có thể tham khảo thêm tại [You must be registered and logged in to see this link.] [You must be registered and logged in to see this link.] border="0" alt="" />

Mr. Đông 0986470997
[You must be registered and logged in to see this link.]

hic! tùy từng trường hợp mới thay bằng tấm thép mới chứ.
vết nứt ngắn và hình dạng không phức tạp thì nên vát mép hàn luôn.
vết nứt quá lớn mới phải thay tấm mới.

trong một số bản vẽ mình đọc có ký hiệu mối hàn là 100%Ut hoặc CJP,TYP,. Những ký hiệu này có nghĩa là gì? mong mọi người giúp đỡ vì mình rất gà công nghệ hàn!!
thanks.
luyen

100% UT có nghĩa là 100% mối hàn phải được siêu âm
CJP = Complete Joint Penetration : mối hàn ngấu hoàn toàn
TYP chắc là TYPICAL : đặc trưng